Βιολογία του RNA

Αθανάσιος-Νασίρ Σόκατ

Είμαι ο Νάσος, βιολόγος και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Jinwei Zhang Lab του National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) των NIH. Μελετώ πώς το RNA αλληλεπιδρά με τους εταίρους του — ριβονουκλεάσες και άλλες RNA-binding πρωτεΐνες, αλλά και άλλα RNA — και πώς αυτές οι αλληλεπιδράσεις καθορίζουν την ωρίμανση του RNA και τη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης, συνδυάζοντας τη δομική βιολογία με ένα υπόβαθρο γονιδιωματικής επεξεργασίας, RNA-seq και βιοχημείας.

Ο Αθανάσιος-Νασίρ Σόκατ στο Μόντρεαλ
Montréal · RNA Society meeting 2026

Η έρευνα με μια ματιά

Από τα ένζυμα στις αλληλεπιδράσεις

  • 2014 – 2017 · ΠάτραΑποαδενυλάσεςΒιοχημεία της αποαδενυλάσης PNLDC1, μιας poly(A)-ειδικής εξωνουκλεάσης της πρώιμης ανάπτυξης.
  • 2017 – 2023 · Διδακτορικό, ΠάτραΈνζυμα ωρίμανσης tRNAΑνθρώπινες RNase Z και RNase P — και πώς η παράλογη ELAC1 επεξεργάζεται vault RNA και άλλα μη κωδικά RNA, πέρα από την ωρίμανση των tRNA.
  • 2023 – σήμερα · NIHΤο RNA και οι εταίροι τουΔομές αλληλεπιδράσεων RNA–πρωτεΐνης και RNA–RNA, από τις ριβονουκλεάσες έως άλλες RNA-binding πρωτεΐνες.

Εργαλεία cryo-EM · βιοχημεία & ενζυμολογία · CRISPR-Cas9 · RNA-seq

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις

Πρόσφατες εργασίες και εργασίες πρώτου συγγραφέα

  • An ancestral tRNA maturation enzyme repurposed for cytoplasmic non-coding RNA processingShaukat A-N., Dondeti M.F., Maniatis A., Skeparnias I., Kaliatsi E.G., Anastasakis D.G., Zhang J., Vourekas A. and Stathopoulos C.
    bioRxiv (2026)Πρώτος συγγραφέαςΠροδημοσίευση · χωρίς κρίση ακόμηdoi:10.64898/2026.10.07.757187
    Η ανθρώπινη ELAC1 (RNase ZS) δεν είναι απαραίτητη για την κανονική ωρίμανση των tRNA, αλλά προσδένεται σε δομημένα μετάγραφα της RNA πολυμεράσης III και κόβει απευθείας και τα τέσσερα vault RNA κοντά στο 3′ άκρο τους — ένδειξη εξειδίκευσης των δύο ανθρώπινων παραλόγων της RNase Z.
  • PNLDC1 deadenylase affects translational rate and cell proliferation in mESCsSkeparnias I., Shaukat A-N., Katsioulas C., Anastasakis D., Grafanaki K., Chondrou V., Sgourou A., Zhang J., Papakyriakou A. and Stathopoulos C.
    RNA (2026) προδημοσίευση onlinedoi:10.1261/rna.081162.126
    Τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα ποντικού χωρίς Pnldc1 παραμένουν πολυδύναμα αλλά μεταφράζουν λιγότερο· το γονίδιο αποσιωπάται με μεθυλίωση του υποκινητή κατά τη διαφοροποίηση, ενώ δύο ενώσεις που εντοπίστηκαν με εικονική σάρωση έναντι μοντέλου της PNLDC1 περιορίζουν τον παθολογικό πολλαπλασιασμό.
  • Mitochondrial tRNA biogenesis, modifications and disease relevanceZhu W-Y., Skeparnias I., Shaukat A-N., Zhang J. and Liu R-J.
    Nat Rev Mol Cell Biol (2026) προδημοσίευση onlineΑνασκόπησηdoi:10.1038/s41580-026-00999-5
    Ανασκόπηση του τρόπου με τον οποίο τα μιτοχονδριακά tRNA ωριμάζουν, τροποποιούνται και αναγνωρίζονται από συνεξελιγμένες συνθετάσες και μιτοριβοσώματα, καθώς και της σχέσης τους με ασθένειες και νέες θεραπείες.
  • Conduits, Doppelgängers, and Chimeras: RNA Structures at the Virus–Host InterfaceShaukat A-N. and Zhang J.
    Annu Rev Virol (2025) 12(1):277–298Πρώτος συγγραφέαςΑνασκόπησηdoi:10.1146/annurev-virology-100422-031237
    Ανασκόπηση του πώς τα δομημένα ιικά RNA υπονομεύουν τον κυτταρικό μηχανισμό του ξενιστή — συχνά μιμούμενα κυτταρικά RNA («σωσίες») ή συνδυάζοντας χαρακτηριστικά πολλών RNA του ξενιστή («χίμαιρες»).

Ας τα πούμε